"Η απληστία κι ο ανταγωνισμός
δεν πηγάζουν από την ανθρώπινη φύση...
...η απληστία κι ο φόβος της ανεπάρκειας
μας δημιουργούνται...
...με αποτέλεσμα να πιστεύουμε ότι πρέπει
να ανταγωνιζόμαστε για να επιβιώσουμε"
Μπερνάντ Λιτιέρ
Ιδρυτής του νομισματικού συστήματος της ΕΕ
Λέγομαι Ζακ Φρέσκο.
Είμαι μηχανολόγος μηχανικός
και κοινωνιολόγος.
Ενδιαφέρομαι για την κοινωνία και
για τη δημιουργία ενός κόσμου...
...υποφερτού για όλους.
Καταρχήν, η λέξη διαφθορά αφορά
σε μια ανήθικη συμπεριφορά...
...που βλάπτει
την ευημερία των ανθρώπων.
Έχουμε να κάνουμε
με ανθρώπινη συμπεριφορά.
Κι αυτή καθορίζεται
από το περιβάλλον.
Που σημαίνει ότι αν ήσουν Ινδιάνος
και δεν ήξερες τίποτα άλλο...
...θα είχες το δικό τους
σύστημα αξιών.
Αυτό ισχύει για όλους, για τις οικογένειες
που προσπαθούν να μάθουν στα παιδιά τους...
...για την πίστη και την πατρίδα,
ώστε να νιώσουν κομμάτι τους.
Και φτιάχνουν μια κοινωνία,
ένα κατεστημένο.
Φτιάχνουν κάτι που δείχνει να αποδίδει
και προσπαθούν να το διαιωνίσουν.
Όμως όλες οι κοινωνίες
αναδεικνύονται, δεν ιδρύονται.
Και εναντιώνονται σε νέες απόψεις,
που αμφισβητούν το κατεστημένο.
Οι κυβερνήσεις προσπαθούν
να διαιωνίσουν την εξουσία τους.
Οι πολιτικοί δεν εκλέγονται
για να αλλάξουν τα πράγματα.
Τους τοποθετούν για να διατηρήσουν
τα πάντα ως έχουν.
Βλέπετε ότι η βάση της διαφθοράς
είναι η ίδια μας η κοινωνία.
Όλα τα έθνη είναι διεφθαρμένα...
...επειδή συντηρούν
τους ισχύοντες θεσμούς.
Δεν θέλω να κακολογήσω κανέναν,
αλλά ο κομμουνισμός...
...ο σοσιαλισμός, ο φασισμός
κι η ελεύθερη αγορά είναι το ίδιο πράγμα.
Είναι όλα διεφθαρμένα.
Το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό
των κοινωνικών θεσμών μας...
...είναι η ανάγκη
για αυτοσυντήρηση.
Είτε έχουμε να κάνουμε με μια πολυεθνική,
κάποια θρησκεία ή μια κυβέρνηση...
...ο απώτερος στόχος είναι
η προστασία του ίδιου του θεσμού.
Το τελευταίο πράγμα που θα ήθελαν
οι εταιρίες πετρελαίου...
...θα ήταν η χρησιμοποίηση μιας μορφής
ενέργειας που δεν μπορούσαν να ελέγξουν.
Αφού έτσι θα ήταν λιγότερο
απαραίτητες για την κοινωνία.
Αντίστοιχα, ο Ψυχρός Πόλεμος κι η πτώση
της ΕΣΣΔ ήταν στην πραγματικότητα...
...ένας τρόπος να διαφυλαχθεί το οικονομικό
καθεστώς που είχαν επιβάλει οι ΗΠΑ.
Παρομοίως, οι θρησκείες γεμίζουν τύψεις
τους ανθρώπους για τη φύση τους...
...ισχυριζόμενες η καθεμία ότι προσφέρει
το δρόμο για τη σωτηρία.
Στην καρδιά της τάσης αυτοσυντήρησης,
βρίσκεται το νομισματικό σύστημα
Γιατί τα χρήματα προσφέρουν
δύναμη και σωτηρία.
Έτσι, όπως ένας φτωχός μπορεί να ανα-
γκαστεί να κλέψει για να επιβιώσει...
...είναι φυσικό να κάνουμε οτιδήποτε για
να διατηρηθεί η κερδοφορία κάποιου θεσμού.
Για αυτό είναι αδύνατον να αλλάξουν
θεσμοί που βασίζονται στο κέρδος...
...αφού διακινδυνεύονται όχι μόνον
οι ζωές πολλών ανθρώπων...
...αλλά κι ο υλιστικός τρόπος ζωής που
σχετίζεται με την επιρροή και την εξουσία.
Συνεπώς, η αναγκαιότητα διατήρησης
κάποιου θεσμού...
...ανεξάρτητα από την σημασία του
για την κοινωνία...
...σχετίζεται με
την ανάγκη για κερδοφορία.
Οι άνθρωποι σκέφτονται
το προσωπικό τους κέρδος.
Αν κάποιος βγάζει λεφτά,
πουλώντας ένα αγαθό...
...θα πολεμήσει κάποιο άλλο,
ανταγωνιστικό για το δικό του, αγαθό
Ο κόσμος δεν είναι δίκαιος.
Και δεν εμπιστεύεται ο ένας τον άλλον.
Αν κάποιος έρθει και σου πει
"έχω το ιδανικό σπίτι για σένα"...
...είναι επειδή το πουλάει.
Όταν ο γιατρός λέει
"Πρέπει να σας αφαιρέσουμε το νεφρό"...
...δεν ξέρω αν το κάνει για να αγοράσει
σκάφος, ή επειδή χρειάζεται πραγματικά.
Είναι δύσκολο νε εμπιστευτείς κάποιον
στο νομισματικό σύστημα.
Αν ερχόσουν στο μαγαζί μου
και σου έλεγα...
"Οι λάμπες που έχω είναι πολύ καλές,
αλλά δίπλα έχουν καλύτερες"...
...σύντομα θα έκλεινα.
Δεν θα ήταν αποδοτικό.
Αν ήμασταν ηθικοί,
δεν θα επιβιώναμε.
Όταν ακούμε ότι οι επιχειρήσεις νοιάζονται
για τους ανθρώπους, είναι ψέματα.
Δεν έχουν την πολυτέλεια
να σκέφτονται ηθικά.
Άρα το σύστημα δεν έχει σχεδιαστεί
για την ευημερία των ανθρώπων.
Για να το καταλάβετε, σκεφτείτε ότι
δεν θα υπήρχε ανάγκη για δουλειές...
...αν νοιάζονταν
για τους ανθρώπους.
Οι επιχειρήσεις δεν νοιάζονται.
Ο μόνος λόγος που πληρώνουν για εργασία,
είναι επειδή δεν έχει αυτοματοποιηθεί ακόμα.
Μην μιλάτε, λοιπόν, για ηθική.
Δεν υπάρχουν περιθώρια για αυτήν.
Είναι σημαντικό να το καταλάβουμε,
ανεξάρτητα από το κοινωνικό σύστημα.
Είτε είναι φασιστικό, σοσιαλιστικό,
καπιταλιστικό ή κομμουνιστικό.
Ο βασικός άξονας όλων είναι
τα χρήματα, η εργασία κι ο ανταγωνισμός.
Η κομμουνιστική Κίνα είναι το ίδιο
καπιταλιστική με τις ΗΠΑ.
Η μόνη διαφορά είναι ο βαθμός
του κρατικού παρεμβατισμού.
Η αλήθεια είναι ότι τα χρήματα
αποτελούν τον βασικό άξονα...
...στα ενδιαφέροντα
όλων των χωρών.
Μια από τις βασικότερες μορφές
αυτού του συστήματος...
...είναι το σύστημα
της ελεύθερης αγοράς.
Η βασική θέση των οικονομολόγων
που το υποστηρίζουν...
...όπως ο Άνταμ Σμιθ,
είναι ότι...
...το προσωπικό όφελος κι ο ανταγωνισμός
οδηγούν σε κοινωνική ευημερία...
...αφού δημιουργούν κίνητρα,
για να προσπαθούν οι άνθρωποι.
Αυτό, όμως, για το οποίο δεν μίλησε,
είναι ότι μια ανταγωνιστική οικονομία...
...υποκινεί την διαφθορά,
την εδραίωση δύναμης και πλούτου...
...την κοινωνική διαστρωμάτωση...
...και τελικά δημιουργεί
μια εναλλακτική μορφή δικτατορίας..
...από την πλούσια τάξη.
Ο όρος "Διαφθορά" συχνά
αναφέρεται ως ηθική διαστροφή...
Αν μια επιχείρηση πετάει τα απόβλητα της
στη θάλασσα για να γλιτώσει χρήματα...
...οι περισσότεροι αναφέρονται
σε μια "διεφθαρμένη συμπεριφορά".
Λίγο πιο δυσδιάκριτα τώρα...
...όταν ανοίγει ένα εμπορικό
σε μια περιοχή...
...και κλείνουν οι μικρές επιχειρήσεις,
ανήμπορες να το ανταγωνιστούν...
...εμφανίζεται μια τεράστια
γκρι περιοχή.
Τι λάθος κάνει το εμπορικό;
Γιατί να τους νοιάζει για τις μικρές,
οικογενειακές επιχειρήσεις που κλείνουν;
Ακόμη πιο δυσδιάκριτα...
..όταν κάποιος χάνει τη δουλειά του,
επειδή δημιουργείται μια νέα μηχανή...
...που έχει ίδια παραγωγικότητα
με μικρότερο κόστος...
...ο κόσμος τείνει
να το δέχεται, αφού...
"έτσι είναι τα πράγματα"...
...και δεν βλέπουν τη διαφθορά
σε μια τέτοια πράξη.
Γιατί η αλήθεια είναι μία.
Είτε έχουμε απόβλητα, μονοπωλιακές δυνάμεις
ή περιορισμό του εργατικού δυναμικού...
...το κίνητρο είναι το ίδιο:
Το κέρδος.
Είναι όλα διαφορετικές βαθμίδες
του ίδιου μηχανισμού...
...που βάζει πάντα την ευημερία
των ανθρώπων σε δεύτερη μοίρα.
Συνεπώς, η διαφθορά δεν είναι
παράγωγο του συστήματος...
...αλλά βασικό θεμέλιο.
Και παρόλο που αρκετοί
το αναγνωρίζουν σε κάποιον βαθμό...
...η πλειοψηφία παραμένει αφελής όσον αφορά
στις τεράστιες επιπτώσεις...
...που μπορεί να έχει
ένας τέτοιος μηχανισμός.
Εσωτερικές πηγές μεταφέρουν
με βεβαιότητα ότι η εταιρεία ήξερε πως...
...το φάρμακο ήταν μολυσμένο
με το ιό του AIDS...
...και το απέσυραν
από την αγορά των ΗΠΑ...
...αλλά το πούλησαν στην Ευρώπη,
την Ασία και τη Λατινική Αμερική.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ
το επέτρεψε.
Επέτρεψαν να συμβεί και τώρα
κάνουν τους ανήξερους.
Χιλιάδες αιμοφιλικοί
πέθαναν από AIDS.
Το ήξεραν ότι είχε μολυνθεί...
...αλλά το πούλησαν για να αποκομίσουν
κέρδος από αυτή την καταστροφή. |