Η σημερινή κοινωνία...
...βασίζεται σε μια σειρά
από θεσμούς.
Από τους πολιτικούς θεσμούς...
...τους δικαστικούς θεσμούς...
...τους θρησκευτικούς θεσμούς.
Μέχρι θεσμούς
κοινωνικής διαστρωμάτωσης...
...οικογενειακές αξίες...
...και εξειδίκευση εργασίας.
Είναι προφανής η επιρροή που έχουν
όλες αυτές οι παραδοσιακές δομές...
...στη δημιουργία των πεποιθήσεων
και των αντιλήψεων μας.
Κι όμως από όλους τους θεσμούς
με τους οποίους γεννιόμαστε...
...μας προωθούν και μας επιβάλλουν...
Δεν υπάρχει κανένας
τόσο δεδομένος...
...σαν τους νομισματικούς θεσμούς.
Λαμβάνοντας σχεδόν
θρησκευτικές διαστάσεις...
...οι υπάρχοντες νομισματικοί
θεσμοί ισχύουν...
...ως το πλέον αξιόπιστο
αντικείμενο πίστης.
Το πώς δημιουργούνται
τα χρήματα...
...οι πολιτικές που το καθορίζουν...
...και το πώς επηρεάζει
πραγματικά την κοινωνία...
...δεν είναι γνωστά
στον περισσότερο κόσμο.
    Σε ένα κόσμο που το 1% του πληθυσμού
κατέχει το 40% του πλούτου...
Σε ένα κόσμο που 34 χιλιάδες παιδιά
πεθαίνουν κάθε μέρα...
...λόγω φτώχειας και
προβλέψιμων ασθενειών...
...και που το 50% του πληθυσμού ζει
με λιγότερα από 2 δολάρια την μέρα...
...ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο.
Κάτι έχει πάει πολύ στραβά.
Κι είτε το ξέρουμε, είτε όχι,
ο συνδετικός κρίκος όλων των θεσμών...
...και κατά συνέπεια
όλης της κοινωνίας...
...είναι το χρήμα.
Κατά συνέπεια, είναι πολύ σημαντικό
να καταλάβουμε...
...πώς λειτουργεί
το νομισματικό σύστημα...
...για να κατανοήσουμε
το πώς είναι και η ζωή μας.
Δυστυχώς, τα οικονομικά πολλές φορές
είναι δυσνόητα και βαρετά.
Ολόκληρα κατεβατά με οικονομικές ορολογίες
μαζί με εκφοβιστικά μαθηματικά...
...αποθαρρύνουν άμεσα τους ανθρώπους
από το να τα κατανοήσουν.
Παρόλα αυτά, γεγονός είναι ότι:
Η πολυπλοκότητα του οικονομικού συστήματος
είναι ένα απλό προσωπείο.
Για να αποκρύψει ένα από τα μεγαλύτερα
οικοδομήματα κοινωνικής εξαθλίωσης...
...που έχει βιώσει
η ανθρωπότητα.
   

Κανείς δεν είναι περισσότερο
χωρίς ελπίδα σκλαβωμένος...
...από αυτούς που πιστεύουν εσφαλμένα
ότι είναι ελεύθεροι.
Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε
1749-1832

Πριν μερικά χρόνια, η Κ.Τ. της Αμερικής,
η Ομοσπονδιακή Τράπεζα (FED)...
...εξέδωσε ένα έντυπο με τίτλο
"Σύγχρονοι νομισματικοί μηχανισμοί".
Περιελάμβανε λεπτομερώς
τις διαδικασίες δημιουργίας χρήματος...
...όπως χρησιμοποιούνται από το FED και
το εμπορικό τραπεζικό κύκλωμα που στηρίζει.
Στην αρχική σελίδα
διατυπώνεται ο στόχος.
Σκοπός αυτού του εντύπου είναι η περιγραφή
της διαδικασίας δημιουργίας χρήματος...
...σε ένα τραπεζικό σύστημα
με μηδαμινά αποθεματικά.
Στη συνέχεια περιγράφει τη διαδικασία
εξάλειψης των αποθεματικών...
...μέσα από διάφορες
τραπεζικές ορολογίες.
Η μετάφραση των οποίων
είναι κάπως έτσι:
    Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αποφασίζει
ότι χρειάζεται χρήματα.
Τηλεφωνεί, λοιπόν, στο FED και ζητάει,
ας πούμε, 10 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το FED δέχεται, αλλά ζητάει 10 δις
σε ομόλογα του Δημοσίου.
Οπότε η κυβέρνηση παίρνει
ένα κομμάτι χαρτί...
...τυπώνει μερικά σοβαροφανή σχέδια
και τα ονομάζει κρατικά ομόλογα.
Στη συνέχεια, τα κοστολογεί
μέχρι να φτάσουν τα 10 δις δολάρια...
...και τα στέλνει στο FED.
Αντίστοιχα, το FED τυπώνει μερικά
εντυπωσιακά σχέδια σε κάποια χαρτιά...
...μόνο που αυτοί τα ονομάζουν
ομοσπονδιακά γραμμάτια.
Ορίζοντας επίσης συνολική αξία
10 δις δολάρια.
Το FED παίρνει αυτά τα γραμμάτια
και τα ανταλλάσει με τα ομόλογα.
Μόλις ολοκληρωθεί
η συναλλαγή...
...η κυβέρνηση παίρνει τα 10 δις
σε ομοσπονδιακά γραμμάτια...
...και τα καταθέτει
σε κάποιον τραπεζικό λογαριασμό.
Κι από τη στιγμή της κατάθεσης, τα γραμ-
μάτια λογίζονται ως κανονικά χρήματα...
...αυξάνοντας κατά 10 δις
την προσφορά χρήματος.
Ορίστε λοιπόν!
Πώς δημιουργήθηκαν 10 δις σε νέο χρήμα.
Ασφαλώς, αυτό το παράδειγμα
είναι απλά μια γενίκευση.
    Ασφαλώς, αυτό το παράδειγμα
είναι απλά μια γενίκευση.
Στην πραγματικότητα, η συναλλαγή θα γινόταν
ηλεκτρονικά, χωρίς καθόλου χαρτιά.
Μόλις το 3% της προσφοράς
χρήματος υπάρχει σε ρευστό.
Το υπόλοιπο 97% υφίσταται μόνο
σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές.
Τα κρατικά ομόλογα είναι
από τη φύση τους, μέσα χρέους.
Κι όταν το FED αγοράζει
αυτά τα ομόλογα...
...με χρήματα που δημιούργησε
από το πουθενά...
...η κυβέρνηση δεσμεύεται
να ξεπληρώσει το FED.
Με άλλα λόγια, τα χρήματα
δημιουργήθηκαν από το χρέος.
 
    Αυτό το παράδοξο,
το πώς τα χρήματα και οι αξίες...
...δημιουργούνται από χρέη...
...ή από υποχρεώσεις,
θα γίνει πιο ξεκάθαρο στην πορεία.
    Η συναλλαγή ολοκληρώθηκε και 10 δις
βρίσκονται σε κάποιον λογαριασμό.
Κι εδώ γίνεται ενδιαφέρον.
Βάση του νόμου διακράτησης αποθεματικών...
...αυτή η κατάθεση
των 10 δις δολαρίων...
...γίνεται άμεσα τμήμα
των τραπεζικών αποθεματικών.
Όπως όλες οι καταθέσεις.
Και βάση των όσων αναφέρονται στους
"σύγχρονους νομισματικούς μηχανισμούς"...
"Μια τράπεζα οφείλει να διακρατεί
αποθεματικά...
...ίσα με κάποιο ποσοστό
των συνολικών καταθέσεων της".
Και επιβεβαιώνει το παραπάνω:
"Σύμφωνα με την
ισχύουσα νομοθεσία...
...τα υποχρεωτικά αποθεματικά
ανέρχονται στο 10% των καταθέσεων".
Αυτό σημαίνει ότι
με την κατάθεση των 10 δις...
...το 10%, ή αλλιώς
1 δισεκατομμύριο...
...κρατείται
ως υποχρεωτικό αποθεματικό.
Τα υπόλοιπα 9 δις θεωρούνται
πλεονάζον αποθεματικό...
...και μπορούν να χρησι-
μοποιηθούν ως η βάση...
...για νέα δάνεια.
Είναι λογικό να σκεφτεί κανείς,
ότι αυτά τα 9 δις...
...προέρχονται από την αρχική
κατάθεση των 10 δις.
Παρόλα αυτά, δεν ισχύει αυτό.
Στην πραγματικότητα, τα 9 δις...
...δημιουργούνται
από το πουθενά...
...επιπλέον της κατάθεσης
των 10 δις.
Έτσι αυξάνεται
η προσφορά χρήματος.
Όπως αναφέρεται στους
"σύγχρονους νομισματικούς μηχανισμούς"...
"Φυσικά κι οι τράπεζες δεν δίνουν δάνεια
με τα λεφτά που τους καταθέτονται.
Αν το έκαναν, δεν θα δημιουργούσαν
επιπλέον χρήμα.
Αυτό που κάνουν
όταν χορηγούν δάνεια...
...είναι να δέχονται
υποσχετικές επιστολές...
...δηλαδή συμβόλαια δανεισμού...
...με αντάλλαγμα χρήματα
στους λογαριασμούς των δανειοληπτών.
Με άλλα λόγια, τα 9 δις
δημιουργήθηκαν από το πουθενά.
Απλά επειδή υπάρχει ζήτηση
για ένα τέτοιο δάνειο...
...κι υπάρχουν 10 δις κατατεθειμένα
που καλύπτουν τα υποχρεωτικά αποθεματικά.
Τώρα ας υποθέσουμε ότι πηγαίνει κάποιος
σε μια τράπεζα και...
...δανείζεται τα φρέσκα 9 δις.
Το πιο πιθανό είναι να πάρει τα λεφτά
και να τα καταθέσει...
...στον δικό του
τραπεζικό λογαριασμό.
Αυτή η διαδικασία
επαναλαμβάνεται.
Αφού η κατάθεση γίνεται
μέρος των αποθεματικών...
...το 10% αποσπάται,
ενώ το υπόλοιπο 90% των 9 δις...
...ή αλλιώς τα 8,1 δις είναι διαθέσιμο
για δανειοδότηση.
Και φυσικά τα 8,1 δις δανείζονται και κατα-
θέτονται, δημιουργώντας επιπλέον 7,2 δις...
...και 6,5 δις και 5,9 δις κοκ.
Αυτή η κυκλική δημιουργία χρήματος
μπορεί να διαρκέσει για πάντα.
Έχει υπολογιστεί ότι
περίπου 90 δις δολάρια...
...μπορούν να προκύψουν
από τα αρχικά 10 δις.
Για κάθε κατάθεση μπορούν
να δημιουργηθούν...
...9 φορές περισσότερα χρήματα
από το πουθενά.